Zanikające kompetencje, znaczenie samotności dla rozwoju, analiza listów samobójców, wykorzystanie algorytmów w prawie czy możliwości cząstek promieniowania kosmicznego – to jedne z tematów, jakie pojawiły się podczas tegorocznej edycji konferencji TEDx Warsaw. To popularne intelektualno-kulturalne wydarzenie, które przyciąga coraz więcej zainteresowanych – zarówno mówców, jak i słuchaczy. Powodem jest formuła krótkich, 18-minutowych, a więc konkretnych wystąpień na temat inspirujących idei. Co roku na całym świecie odbywa się ok. 3 tys. takich wydarzeń.
TED – Technology, Entertainment and Design (Technika, Rozrywka i Design) – to marka regularnie organizowanych konferencji naukowych, na której mówcy mają maksymalnie 18 minut na przedstawienie swoich pomysłów, doświadczeń i historii. TEDx to z kolei niezależnie organizowane wydarzenie na licencji TED, które ma na celu szerzenie inspirujących idei w lokalnych społecznościach – zgodnie z hasłem „ideas worth spreading” (idee warte rozpowszechniania). Popularność TEDx szybko rośnie – obecnie co roku odbywa się ponad 3 tys. wydarzeń, w tym w Polsce. Jednym z największych w naszym kraju jest organizowany od 2010 roku TEDx Warsaw, który w tym roku odbył się 6 czerwca.
– Marka TEDx Warsaw przyciąga coraz więcej zainteresowanych osób. Widać to chociażby po liczbie zgłoszeń mówców, kandydatów do wystąpienia – w tej edycji mieliśmy ich 900. Było więc naprawdę dużo pracy z naszej strony, aby wybrać dziesiątkę najciekawszych mów. To, co jest ważne, najpierw wybieramy temat, a dopiero później patrzymy, kto go przedstawia – mówi agencji Newseria Ewa Turek, kuratorka TEDx Warsaw.
Dzięki TEDx głos mogą zabrać nie tylko naukowcy i światowi liderzy, ale także lokalni aktywiści, nauczyciele, artyści czy przedsiębiorcy. Każde wydarzenie, niezależnie od skali, działa w duchu wspólnoty, edukacji i otwartości na nowe perspektywy. Najważniejsi w wydarzeniach są ludzie – często z bardzo różnych środowisk, których łączy idea, doświadczenie albo historia, którą chcą się podzielić z innymi.
– Bardzo ważne hasło, które przyświeca organizatorom TEDx, to różnorodność, jeśli chodzi o tematy, płeć czy wiek. W związku z tym chcemy zapewnić, żeby podczas całego dnia wybrzmiały różne tematy. Oczywiście to, co jest pewną linią przewodnią, bo taki też mamy współczesny czas, to technologia, ale staramy się, żeby tematy były naprawdę różne, żeby dopełniało to całości – tłumaczy Ewa Turek.
Jak podkreślają organizatorzy, TEDxWarsaw 2025 to wydarzenie, które nie szukało łatwych odpowiedzi, lecz stawiało odważne pytania istotne dla współczesnego człowieka i społeczeństwa. Podczas tegorocznej edycji Marcin Sarzyński przypomniał o zanikających zawodach i umiejętnościach i apelował, by uczyć się od mistrzów rękodzieła, zanim znikną. Aleksandra Mae Orlikowska przekonywała, że samotność może być siłą napędową rozwoju – w czasie pandemii ruszyła samotnie rowerem przez 12 krajów Europy. Dr Kamil Rudol podzielił się z kolei refleksją nad kondycją sądów i rozważaniem, czy w dobie algorytmów prawo wciąż potrzebuje prawdy. Na warszawskiej scenie wystąpili też himalaista Leszek Cichy, który mówił o mierzeniu się każdego człowieka z własnym Mount Everestem, oraz dr Halszka Witkowska, która przedstawiła swoje wnioski po analizie ponad 800 listów pożegnalnych samobójców. Mick Griffin mówił o strachu przed porażką, Noemi Zabari – o tym, do czego służą miony, czyli cząsteczki powstające z promieniowania kosmicznego, Ewelina Gdaniec – o wykorzystaniu VR i AR w nauce historii. Kamil Sołdacki zademonstrował, jak conversational AI przekształca czytanie w interaktywny dialog z literackimi postaciami.
– Tematy, które są związane z technologią, dzisiaj wybrzmiewają jako bardzo ważne, i mamy mówców, którzy z różnych stron mówią właśnie o tym temacie. Dla mnie również istotny był temat, że technologia nie zmieni człowieka, jeżeli człowiek na to nie pozwoli. To oczywiście dobra informacja, ale też sygnał do tego, żeby włączyć uważność, kreatywne myślenie, obserwowanie siebie i przestrzeni – przypomina kuratorka TEDx Warsaw.
Wystąpienia TEDx często trwają tylko 8–12 minut. To czas, który przeciętna osoba jest w stanie utrzymać pełne skupienie bez utraty koncentracji. Uczestnicy mówią zwięźle, konkretnie i bez dygresji. Esencjonalność i przystępność sprawiają, że wydarzenia TEDx są tak popularne. Większość wystąpień trafia do mediów społecznościowych – kanał TEDx na YouTubie został uruchomiony w czerwcu 2009 roku i od tego czasu przekroczył 43 mln subskrybentów. 237 tys. filmów zostało wyświetlonych ponad 8 mld razy, a ich popularność przyciąga do organizowanych wydarzeń coraz więcej osób.
– Sala, w której odbył się tegoroczny TEDx Warsaw, liczy 750 miejsc i już jest to dla nas za mało. Bardzo często bilety rozchodzą się w ciągu kilkunastu minut – mówi Ewa Turek. – Czekamy na takie przestrzenie, które pomieszczą więcej osób w formule takiego ustawienia teatralnego, więc jeżeli taka sala znajdzie się dla nas w Warszawie, bardzo chętnie pokażemy większe możliwości.
