W obszarze cyfrowych produktów, usług, infrastruktury i własności intelektualnej Unia Europejska w ponad 80 proc. polega na dostawach z krajów trzecich. Przykładowo dane na temat rynku infrastruktury chmury obliczeniowej wskazują na poważne uzależnienie krajów Wspólnoty od importu – wskazał ubiegłoroczny raport Mario Draghiego na temat zagrożeń dla konkurencyjności UE. Zdaniem europarlamentarzysty Michała Koboski potrzebne są wspólne wysiłki europejskich przedsiębiorstw, instytucji i polityków, aby ten trend odwrócić.
– Wszyscy dzisiaj mówimy bardzo szeroko o bezpieczeństwie, naszej suwerenności i odporności na zagrożenia zewnętrzne, a bezpieczeństwo cyfrowe jest bardzo ważnym elementem całego tego ekosystemu. Jesteśmy dzisiaj w ogromnym stopniu uzależnieni od dostaw rozwiązań cyfrowych – z jednej strony amerykańskich, bo wszyscy na co dzień używamy serwisów, różnego rodzaju usług, pakietów oprogramowania amerykańskich firm cyfrowych. Z drugiej strony mamy wyraźną ekspansję chińskich sklepów internetowych, e-commerce’u, gdzie widzimy, że produkty z kilku platform wręcz zalewają rynek europejski – mówi agencji Newseria Michał Kobosko, poseł do Parlamentu Europejskiego, Polska 2050, Renew Europe.
Jak zauważył Parlament Europejski w sprawozdaniu w sprawie europejskiej suwerenności technologicznej i infrastruktury cyfrowej, przyjętym w czerwcu br., zaangażowanie europejskich firm w światowe badania i rozwój w zakresie oprogramowania, technologii internetowych i urządzeń elektronicznych jest nieznaczne, zwłaszcza w porównaniu do USA i Chin, które są liderami w tych dziedzinach. Podkreślono, że pełny potencjał jednolitego rynku cyfrowego pozostaje niewykorzystany. Wewnątrzunijny handel usługami cyfrowymi odpowiada za zaledwie 8 proc. PKB, czyli znacznie mniej niż handel towarami cyfrowymi (25 proc. PKB). Ze sprawozdania wynika przykładowo, że 69 proc. udziału w europejskim rynku infrastruktury chmury obliczeniowej należy do podmiotów amerykańskich. Dla porównania europejscy dostawcy odpowiadają za niespełna 13 proc. udziałów w tym sektorze.
– Mamy wiele do zrobienia jako Unia Europejska. To z jednej strony rozwiązania technologiczne. Nie ma żadnego powodu, żebyśmy w Europie nie mieli rozwiązań chmurowych, czyli przechowywania danych. Dzisiaj oddajemy to pole amerykańskim dostawcom. Uważam, że trzeba wspierać rozwiązania europejskie, trzeba wspierać to, żeby był dla nich rynek – uważa Michał Kobosko. – Dzisiaj wielu odbiorców usług chmurowych idzie po linii najmniejszego oporu i po prostu wybiera najtańsze, najbardziej dostępne rozwiązania firm zza Atlantyku, a to jest miejsce szczególne dla popierania rozwiązań europejskich.
Parlament Europejski podkreślił w swoim sprawozdaniu, że ambicje UE w dziedzinie technologii przemysłowych powinny się koncentrować na najważniejszych strategicznych technologiach przyszłości, takich jak półprzewodnikowe lub kwantowe, które mają zasadnicze znaczenie dla naszej transformacji ekologicznej, cyfrowej i obronnej. Jedną z takich inicjatyw jest akt w sprawie czipów, który miał pomóc sprostać niektórym wyzwaniom związanym z niedoborami półprzewodników i którego przegląd zaplanowano na wrzesień 2026 roku. PE zaapelował o nadanie najwyższej wagi politycznej kwestii zapewnienia wystarczającej podaży czipów sztucznej inteligencji w Unii Europejskiej i o uczynienie z niej centralnego punktu polityki UE w dziedzinie przemysłu cyfrowego.
– Rok temu ukazał się słynny raport Draghiego, który m.in. pokazał, że dzisiaj w ponad 80 proc. jesteśmy uzależnieni od nieeuropejskich rozwiązań technologicznych i to jest zdecydowanie o kilka kroków za daleko – przypomina europoseł z Polski 2050. – To znaczy, że my jako Europa, kontynent bogaty, zamożny, rozwijający się, mający ponad 400 mln odbiorców, z silnymi przedsiębiorstwami, także start-upami, powinniśmy zadbać o to, żeby uzależnienie od dostawców spoza Europy zdecydowanie zmniejszyć. To nie jest chwilowy trend, to jest działanie w kierunku zapewnienia nam zdecydowanie wyższego poziomu niezależności, suwerenności i bezpieczeństwa naszych danych.
W sprawozdaniu oceniono także, że w dobie szybkiego rozwoju technologicznego zwiększanie suwerenności technologicznej Europy wymaga wzmocnienia innowacyjności i komercjalizacji, które pozwolą zbudować niezbędne zdolności. Europa musi się przekształcić w atrakcyjne dla całego świata i elastyczne otoczenie biznesowe, w czym pomoże ograniczenie biurokracji, zwiększenie przewidywalności regulacyjnej oraz wspieranie przedsiębiorczości i podejmowania ryzyka. Potrzebna jest także kompleksowa polityka przemysłowa dla ekosystemu cyfrowego, która łączyłaby wszystkie istotne dziedziny polityki, takie jak dostęp do rynku, standaryzacja, badania i rozwój, inwestycje, handel i współpraca międzynarodowa.
18 listopada br. w Berlinie odbył się Europejski Szczyt ds. Suwerenności Cyfrowej. Rozmawiano na nim m.in. o uproszczeniu regulacji zwłaszcza w kontekście MŚP i start-upów, zamówieniach publicznych jako elemencie wzmocnienia suwerenności cyfrowej w Europie czy też wzmocnieniu finansowania innowacji i technologii. Według przedstawionego w lipcu br. projektu nowego wieloletniego budżetu UE Komisja Europejska widzi potrzebę zwiększania nakładów na konkurencyjność, badania naukowe i innowacje. Temu ma służyć m.in. Europejski Fundusz Konkurencyjności o wartości 409 mld euro, który zainwestuje w technologie strategiczne z korzyścią dla całego jednolitego rynku, zgodnie z zaleceniami zawartymi w sprawozdaniach Letty i Draghiego. Wsparcie ma być skoncentrowane na czterech kluczowych obszarach: czysta transformacja i dekarbonizacja; transformacja cyfrowa; zdrowie, biotechnologia, rolnictwo i biogospodarka oraz obrona i przestrzeń kosmiczna. W ścisłym powiązaniu z funduszem innowacje będą finansowane także w ramach sztandarowego programu „Horyzont Europa”, na który na lata 2028–2034 przewidziano 175 mld euro.
