Technologia światłowodowa staje się jednym z filarów cyfrowej gospodarki w Polsce. W ciągu dekady dostęp do sieci FTTH uzyskało blisko 80 proc. gospodarstw domowych, a skala inwestycji stale rośnie. W kolejnych latach napędzą je m.in. wielkie projekty infrastrukturalne takie jak nowe porty, elektrownie czy CPK. Branża i administracja publiczna intensyfikują współpracę także po to, by zapewnić zasięg na terenach tzw. „białych plam” i zrealizować unijny cel pełnego dostępu do łącz gigabitowych do 2030 roku.
Zgodnie z raportem Urzędu Komunikacji Elektronicznej wartość polskiego rynku telekomunikacyjnego w 2024 roku wyniosła 44,4 mld zł i wzrosła o 2,9 proc. r/r. Jednocześnie nakłady inwestycyjne branży wyniosły 9,5 mld zł, czyli o ponad 14 proc. mniej niż rok wcześniej. Mimo tego spadku zdecydowana większość tej kwoty (8,3 mld zł) trafiła na rozwój infrastruktury, co potwierdza strategiczne znaczenie modernizacji sieci dla dalszego rozwoju usług cyfrowych. Komisja Europejska wezwała państwa członkowskie do przyspieszenia migracji z sieci miedzianych do nowoczesnych sieci o bardzo dużej przepustowości, a w opublikowanej „Białej Księdze o infrastrukturze cyfrowej” zapowiedziała pełne wycofanie sieci miedzianych do 2030 roku.
– Rynek telekomunikacyjny w Polsce będzie nadal rósł, choć w umiarkowanym tempie. Najsilniejszy wzrost dotyczyć będzie światłowodu, szczególnie w dużych miastach i aglomeracjach. Tam będzie coraz więcej firm i mieszkańców, a wraz z nimi będzie coraz wyższe zapotrzebowanie na usługi światłowodowe – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Maciej Nowohoński, członek zarządu Orange Polska ds. rynku hurtowego i sprzedaży nieruchomości. – Uważam, że również wielkie przedsięwzięcia inwestycyjne, które są przed nami, jak m.in. nowe porty morskie, elektrownie, lotniska, przedsięwzięcia w zakresie bezpieczeństwa, będą napędzały popyt na światłowód. Trzeba też pamiętać, że jest on podstawą do rozwoju usług mobilnych jak sieć 5G.
Z przeglądu realizacji strategii „Droga ku cyfrowej dekadzie” wynika, że w ubiegłym roku Polska przekroczyła średnią unijną w trzech z 15 wskaźników Cyfrowej Dekady, m.in. w zakresie infrastruktury telekomunikacyjnej. W zasięgu światłowodu było 77,8 proc. gospodarstw domowych w Polsce, podczas gdy średnia dla UE to 69,2 proc.
– Od 10 lat w Polsce toczą się ogromne projekty inwestycyjne w infrastrukturę światłowodową. W Orange zaczęliśmy je bardzo wcześnie, choć początki nie były łatwe. Dziś w zasięgu naszych, własnych światłowodów są 4 mln gospodarstw domowych. Wspólnie ze Światłowodem Inwestycje docieramy do kolejnych 2,4 mln. A na horyzoncie widzimy już następne pół miliona lokalizacji, które obejmiemy w kolejnym etapie rozbudowy – mówi Maciej Nowohoński. – Światłowody są dla nas kluczową inwestycją i strategicznym aktywem, w oparciu o który budujemy wartość firmy.
Według raportu UKE w 2024 roku technologia światłowodowa zyskała dominującą pozycję na rynku usług stacjonarnych. Z łączy FTTX korzysta 55,8 proc. użytkowników internetu stacjonarnego, a trzy czwarte z nich wybiera prędkości powyżej 100 Mb/s. Najczęściej wybierane są łącza od 300 Mb/s do 1 Gb/s, co pokazuje rosnące potrzeby przepływności wśród polskich użytkowników.
Mimo stałego rozwoju sieci światłowodowych nadal 22 proc. gospodarstw domowych pozostaje poza ich zasięgiem, a 11 proc. wciąż nie ma dostępu do żadnej usługi stacjonarnej. Tam, gdzie budowa sieci jest kosztowna i organizacyjnie trudna, coraz większego znaczenia nabiera współpraca między operatorami i inwestorami instytucjonalnymi.
– W sytuacjach, w których koszty są wysokie, a ryzyka znaczne, naturalne jest dążenie do ich współdzielenia. Tak właśnie powstała nasza spółka Światłowód Inwestycje, założona wspólnie z funduszem APG z Holandii. Jesteśmy zadowoleni z efektów tego rozwiązania i już myślimy o kolejnych kierunkach rozwoju – mówi członek zarządu Orange Polska.
Spółka Światłowód Inwestycje, powołana w 2021 roku, której internet światłowodowy obejmuje zasięgiem 2,4 mln gospodarstw domowych, do 2032 roku rozszerzy tę bazę o kolejne 700 tys. W odróżnieniu od tradycyjnych projektów infrastrukturalnych jej inwestycje koncentrują się na obszarach średnich miast, przedmieść i terenów nieobjętych finansowaniem z programów publicznych. Taki model pozwala uzupełniać tzw. białe plamy w sposób efektywny kosztowo, bez dublowania sieci budowanych z funduszy unijnych.
Światłowód jest dziś nie tylko narzędziem rozwoju sektora telekomunikacyjnego, ale też elementem infrastruktury krytycznej, niezbędnym dla funkcjonowania systemów bezpieczeństwa, energetyki, administracji i przemysłu. Kolejne projekty finansowane z Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy i Krajowego Planu Odbudowy mają stopniowo uzupełniać braki w dostępie do nowoczesnych sieci. Zdaniem branży to ostatni moment, by przyspieszyć realizację celów europejskiej Dekady Cyfrowej, zakładających pełny dostęp do łącz gigabitowych do 2030 roku.
– Na kongresie FTTH mówiliśmy o tym, jak ważna jest dobra współpraca w branży i pomiędzy partnerami – zarówno technologicznymi, jak i finansowymi. Nasze doświadczenie pokazuje, że takie inwestycje można realizować efektywnie i z korzyścią dla gospodarki. Światłowód to nie tylko dostęp do internetu dla gospodarstw domowych, ale i baza dla rozwoju przemysłu, chmury czy inteligentnych miast – podkreśla Maciej Nowohoński.
W raporcie UKE wskazano, że w 75 proc. jednostek ewidencyjnych w Polsce co najmniej połowa gospodarstw ma dostęp do internetu światłowodowego, a w 32 jednostkach – głównie miejskich, w województwach mazowieckim i małopolskim – zasięg przekracza 99 proc. Zaledwie 11 jednostek, wszystkie o statusie wiejskim, pozostaje całkowicie poza zasięgiem sieci FTTH. W regionach północno-zachodnich dominują natomiast starsze technologie kablowe oparte na miedzi.
